Monday, 6 June 2016

Tam a Gernow 48 (mini beasts)

Gyllys ew an payon; quit dhe ves. Ev a wrüg kerdhes tûa Melinjy. Bettegens, ma bestas whath e'n lowarth. Ma lies bestas bian. Otta bulhorn awartha dhe wedhen vian.  

Ma lies whilen vian, e'wedh. Pur deg ew hobma, pur spladn.
Pana sort ew? Na ora vy. Martesen, whilen dhor ew a neb sort. Eus whilednow del? Ma hei war blans tavolen drenk (sheep sorrel).

Nag ew da genam melwhednow, "Jan Jiek" henwys ens en ranyeth. Ma hedna e'n chei. Ev a venja debry o losow chei.

Ma tickias Düw bian lebmyn e'n lowarth, bes pur üskis ens. Me a venja kemeres lies fotograf bes e veu pur galish. Otta ticky Düw glas bian (hanow Latinek Cupido minimus). Hedn'ew ticky Düw an behatna en Breten Veur. Y skelly ew blou awarha, saw thens loos arhans awoles.

Devedhys ew hav! Otta o flourys meurgerys. Otta tegirinen purpur. Nag eus cübmyas whath dhe gour vy dhe drehy an gwels. Hir ew an gwels, bes na ro vy oy! Ma o thegirin genam.


Saturday, 4 June 2016

Tabm a Gernow 47 (peacock)

Skydnys ew an payon lebmyn. Nag üjy va war an to namoy. Bes piw ew an perhen? Na ora vy whath. Bes nag eus whans dhebm boas difünys pemp ar glogh e'n mettin, keniver mettin.




Tabm a Gernow 46 (peacock)

Piw a wrüg kelly payon? Ma ostyas revedh genen. Ma payon, teg y lost, war an to. Pur ûhel ew y lev. Martesen ma va o whiles payones, saw nag eus onan veth e'n lowarth.



An payon a wrüg omweles war agan kentrevoges hedhyw e'n jedh. Da ew ganjo debry has.


Na wrüg ev kemeras own rag bestas erel. Kenth ew an margh tronek. 

Friday, 3 June 2016

Tabm a Gernow 45 (wood pigeon)

Par  termyn, tho vy lowen dhe weles bestas et o lowarth. Da ew genam oll ehen a edhyn, cüdhonas whath. Colobmednow coos a dhebar losow. Nag eus genam losow e’n vledhen ma, etho nag eus odhom dhebm a berthy dout. Otta colobmen coos war an  pâl. Ma hei o tebry ysen dhort an bord edhyn.

Na veu vy lowen dhe weles hebma. Rüdhek yonk ew, thera vy pedery. Ha marow ew. Piw a wrüg an bad ober? Piw ew an drog oberer? Ma own dhebm drew cath, o hath. Soweth.

 Nag ew welcom an bestas ma. Bulhornas a dhebar losow ha delkyow erel. Ottobma lies bulhorn war vos chei. Thera anjei adheler dhe vagas.

Personal Likes and Dislikes 14 (object pronouns with love)

Using the active voice in the present-future tense for loving, etc. (see PLD 5), we can use true object pronouns:
Me a gar…  
I like/love…
But in the form above the <a> has caused a soft mutation of the verb <cara> to love. The presence of an object pronoun blocks that mutation.
Me a’th car.      
I love you. (familiar)
Me a’gas car.
I love you. (formal)
Me a’n car.
I love him. I love it.
Me a’s car.        
I love her. I love it.
Me a’s car.        
I love them.

The subject can be any personal pronoun, noun, name, etc.:
Hei a’m car.
She loves me.
Ev a’gan car.    
He loves us.
Jowan a’s car.
John loves them.
O hath a’m car.
My cat loves me.
Che a’s car.
You love her.
You love them.
Whei a’gan car.         
You love us.
Aga mebyon a’n car.
Their sons love it.
Agan flehes a’s car.
Our children love them.
                    
To summarise the pronouns:
Subject pronouns

Object pronouns (plus the verbal particle)

me, vy
I
a’m
me
che, ty
you, thou
a’th
you, thee
ev, va
he, it
a’n
him, it
hei
she, it
a’s
her, it
nei
we
a’gan
us
whei
you
a’gas
you
anjei
they
a’s
them

Instead of <cara> to love, we can substitute <casa> to hate, e.g.:
Me a’gas cas.                       I hate you.
Ev a’m cas.                           He hates me.
Nei a’s cas.                           We hate them.

Thursday, 2 June 2016

Personal Likes and Dislikes 13 (boas da gen)

In English we use object pronouns to say what we like or dislike. In Late Cornish we tend to use personal pronouns and the passive voice, in the same way as we use this, that, nouns and names. (How you start the sentence depends on what you want to stress – as in the following examples.) The third person is straightforward.
Hedna ew da genam.  
I like that.
Cas ew genam hebma.     
I hate this.
Bestes ew da genam.
I like animals.
Jowan ew da genam.        
I like John.
Ev ew da genam.
I like him. I like it.
Cas ew hei genam.   
I hate her. I hate it.
Anjei ew da genam.  
I like them.
Nag ew hedna cas genam.  
I don’t hate that.
Nag ew hebma da genam.
I don’t like this.
Bestes nag ew da genam.
I don’t like animals.
Nag ew da genam Jowan.
I don’t like John.
Nag ewa da genam. 
I don’t like him. I don’t like it.
Nag ew hei da genam.
I don’t like her. I don’t like it.
Nag ens cas genam.
I don’t hate them.
                   
With the second person you have a choice. In response to the question:
Piw ew da genes?
Whom do you like? (familiar)
Piw ew da geno’whei?
Whom do you like? (formal)

You could answer:
Che ew da genam.
I like you.
Whei ew da genam.
I like you.

Or you could say:
Tho che da genam.  
I like you.
Tho whei da genam bes ev ew gwell genam.
I like you but I like him better.
Nag o whei da genam, sür!         
I sure don’t like you!

If you are entirely self absorbed:
Me o honan ew da genam.         
I like myself.
Nag ew da genam me o honan.     
I don’t like myself.
A more idiomatic way of saying this uses <cara> to love:
Thero vy ort o hara vy o honan.
Nag ero vy ort o hara vy o honan.

And, if you are talking about what other people like, you can substitute another part of the <gen> paradigm for <genam> (see PLD3), e.g.:
Hei ew da ganjo.
He likes her.
Saw ev nag ew da genjy.
But she doesn’t like him.

                                      

Wednesday, 1 June 2016

Tabm a Gernow 44 (coloured flowers)

E’n gwenton nys en üdnek ma flourys gwydn, bes ma flourys liwys e’wedh. Lowr flourys rüdh otta tevys. Gooth Fowedh (valerian) henwys ens, saw nag ew an teller ma Fowedh (Lannberan ew). Mons o tevy reb an vorr, war an ke. Ma flourys goodh Fowedh kigliw (gwydn-rüdh) e'wedh.

War bub ke ma lies blejen-genesen (campion). Hanow aral rag blejow kenys rüdh ew soudoryon. (En termyn eus passyes rüdh o an gwesk soudor.) 

 E'n gwel gen meur a soudoryon ha cajow broas ma nebes manegow lowarn (foxgloves) purpur.  Hir ens, hirra vel an flourys erel ha'n gwels.

Flour onan an moyha kerys genam ew an lestren. Ma lies ehen a lestren. Anjei ell boas lies liw. En Sowsnek thew an hanow "Iris" avel duwes Grekyan. Duwes gabmdhavas o hei, duwes a lies liw. Ma'n flour lestren wheg ma o tevy reb an vôwnder. Nag eus bes onan anodhans.