Friday, 6 May 2016

Tabm a Gernow 36 (fruit tree blossom)

Ema blouth war neb gwedh frouth. Ma rim en lin ma saw nag ew hebma lin prydythyeth! Ma flourys war an wedhen peren vy (derag camellia rüdh). E'n vledhen eus passyes thera louth e'wedh bes nag era frût da veth. Nag era bes per pur vian dû ha leun a bodredhes. E vedh per gwell e'n vledhen ma, ma esperans dhebm. 





Ma gwedhen shirys nowydh dhebm. Planjys ew hei war vedh o whegednow best tremenys. Hebm'ew pur vian bes ma nebes flourys warnedhy. Martesen e vedh dhebm nebes keres.

E'n ke awarra ma ploumbren pur goth. (Coth ew an ke e'wedh.) Pe sort ew hei? Nag ew ploumen wheg. Nag ew hei gwedhen eyrin (spernen dhû) naneyl, rag nag eus dreyn dhedhy. Gwydn ew an flourys hei, avel an eyrin, ha dû hy frût, kenth ew a frût nebes moy wheg ha nebes le wherow. Da ew an frût en jam po crampes, gen shugar lowr. Martesen thew hei ploumen damask.



Thursday, 5 May 2016

Personal Activities 12 (preterite)

Here are some more examples of the simple past tense (preterite) to use for completed actions. All of these are regular verbs which use the verbal particle <a> (though in Late Cornish this is sometimes omitted) and end in <-as>.
(SWFM “main” Middle Cornish, non-traditional, form in brackets.)

brijyon> a vrijyas
(bryjyon > a vryjyas)
to boil > boiled
Me a vrijyas an tekel rag te.
(My a vryjyas an tekel rag te.)
I boiled the kettle for tea.

cana > a ganas
(kana > a ganas)
to sing> sang 
Me a ganas e’n tavern newher.    
(My a ganas e’n tavern nyhewer.)
I sang in the pub last night.

cawas > a gawas
(kavos > a gavas)
to find> found 
Me a gawas o lever dadn vord.         
(My a gavas ow lyver yn-dann voos.)
I found my book under a table.

kesclappya > a gesclappyas
(kesklappya > a gesklappyas)
to chat>chatted

Nei a gesclappyas oll an nos. 
(Ni a gesklappyas oll an nos.)
We chatted all night.

crejy > a grejas
(krysi > a grysas)
to believe > believed

Me a grejas an gwerther.  
(My a grysas an gwerther.)
I believed the salesman.

desky > a dhescas
(dyski > a dhyskas)
to learn > learnt

Nei a dhescas geryow moy.
(Ni a dhyskas geryow moy.)
We learnt more words.

glanhe > a lanhas
(glanhe > a lanhas)
to clean > cleaned
Me a lanhas o skijyow coth.
(My a lanhas ow eskisyow koth.)
I cleaned my old shoes.

whithra > a whithras
(hwithra > a hwithras)
to investigate > investigated
Nei a whithras an prisyow war linen.
(Ni a hwithras an prisyow war linen.)
We investigated the prices on line.
































Wednesday, 4 May 2016

Tabm a Gernow 35 (blue flowers)

Da ew genam mis Me gen y flourys ha bleujednow. Otta mellyon. Nag ens mellyon wheg; nag eus eth veth dhodhans. Mellyon "kei" ens - en Sowsnek "dog violets". Ma lies anodhans, bes pur vian ens.


Ottobma e'n ke flourys bian erel heb eth. Blou ens avel an ebron. Aga hanow Sowsnek ew "germander speedwell" po "bird's eye". En Kernowek anjei a dal boas "fistena etta" po "lagas edhen", martesen. Rag fra "speedwell"? Contys ens fortüdnyes rag vajyoryon dhe fistena nebonan der an vorr. 

Tuesday, 3 May 2016

Personal Activities 11 (preterite shopped, etc.)

We have looked at ways of talking about what we are currently doing, what we do on a regular basis, what we know how to do and what we like doing (or not, as the case may be). Now let’s look at what we DID. The following examples contain the simple past tense (preterite) for actions that are completed. Notice that, generally, the preterite uses the verbal particle <a>, which may then soften the following consonant. The preterite also (generally) ends in   <-as>. (SWFM “main” form, where different, shown in brackets.)

moas > eth (or a geth)
(mos > eth)
to go > went
Me eth dhe’n shoppys.
(My eth dhe’n gwerthjiow.)
I went to the shops. (irregular verb)
Me eth dhe’n varhas.              (My eth dhe’n varhas.)
I went to the market.

marhasna > a varhasnas
to go shopping (no need to use <moas>)
Me a varhasnas.                
(My a varhasnas.)
I went shopping (marketing).

pernassa > a bernassas
(prenassa > a brenassas)
to shop > shopped

Me a bernassas war linen.
(My a brenassas war linen.)
I shopped on line.

perna > a bernas
(prena > a brenas)
to buy > bought

Me a bernas cota nowedh.     (My a brenas kota nowydh.)
I bought a new coat.

pe > a beas

to pay (for) > paid (for)
Me a beas cans pens.                (My a beas kans peuns.)
I paid £100.

gweles > a welas

to see > saw
Me a welas skijyow teg, e’wedh.  
(My a welas eskisyow teg, ynwedh.)
I saw some beautiful shoes, as well.

nakevy > a nacovas
(ankevi > a ankovas)
to forget > forgot (note vowel change, same as in English)
Me a nacovas o mòna.     
(My a ankovas ow mona.)
I forgot my money.



Tabm a Gernow 34 (lilac)

Ma gwedh ha prisk o pleujyowa lebmyn, en lowarthyow ha'n keow. Terweythyow prisken a wrüg doas dhort neb lowarth; an "lilac" ma, rag ensampel. Eus hanow Kernowek rag "lilac"? (Syringa vulgaris ew y hanow Latinek.) Na ora vy. 
Nag ew "lilac" lushen dhort Kernow, na whath dhort Pow Sows. Esel teylû olif ewa. Ma va o tevy e'n codna tir Balkan, war rünyow meynek. Ev a veu dres dhe Pow Sows e'n seytegves cansvledhen, òja mernans Shakespeare. Nag eus mencyon veth adro dhe "lilac" en oll oberow Shakespeare. An ger Sowsnek a dheuth dhort ger Spaynek. An ger Spaynek a dheuth dhort ger Arabek. An ger gwreydhek a venyas glasik ("bluish"), car dre hevel. Martesen nei a dal henwel an plans ma "glasik" po "lasik"!





Personal Activities10 (present tense shopping)

One activity we all do, whether we enjoy it or not, is shopping. You can make your own substitutions in the following sentences for items bought and sold and for prices paid. (SWF Middle Cornish “main” form shown in brackets.)
Da ew genam marhasna.  
(Da yw genev marhasna.)
I like (going) shopping (to market).
Nag ew da genam pernassa.
(Nyns yw da genev prenassa.)
I do not like (going) shopping (spending) .
Pandr’ero whei o cül?       
(Pyth erowgh hwi ow kul?)
What are you doing?

Thero vy o marhasna.
(Yth esov vy ow marhasna.)
I am going shopping.

Thero vy o pernassa war lin.
(Yth esov vy ow prenassa.)
I am shopping on line.

Thero vy o perna bara.      
(Yth esov vy ow prena bara.)
I am buying bread.

Ma odhom dhebm a gota nowedh.  
(Yma edhom dhymm a gota nowydh.)
I need a new coat.

Pegebmys pris ew an re ma?
(Pygemmys pris yw an re ma?)
How much are these?

Pe cost ew hedna?  
(Py kost yw henna?)
What does that cost?

Hebma ew deg pens.         
(Hemm yw deg peuns.)
This is £10.

An re na ew pajer ügens diner an tabm.  
(An re na yw peswar ugens diner an tamm.)
Those are 80p each.
Thew hebma re gostek.    
(Yth yw hemma re gostek.)
This is too expensive.
Ras ew an re na.                 
(A bris isel  yw an re na.)
Those are cheap.

Me a vedn pëa lebmyn.     
(Me a vynn pe lemmyn.)
I will pay now.


Sunday, 1 May 2016

Tabm a Gernow 33 (need for new houses)


"Ma odhom a lies chei nowydh",  e'medh an gallos, endelha otta treven nowydh. Derevys ens en prasow reb Tiwar'n heyl (Perranporth). Bes piw ew perhen an prasow? Arlòdh Falmeth ew, car dre hevel, ke nag üjens ogas dhe Falmeth.

Rag fra ma odhom a lies chei nowydh? Eus chei lowr solabres? Eus po nag eus? Otta chei pur goth gwag en Melinjy (Bolingey), en ogas dhe'n treven nowydh. Piw ew an perhen? Arlòdh Falmeth ew, car dre hevel. Rag fra ew an chei gwag? Martesen moy ras ew dhe dherevel treven nowydh kens es owna chei coth. Soweth. Ma history dhe'n chei ma; nag eus story dhe chei nowydh veth.